Wat doet een kwaliteitsborger voor, tijdens en na jouw bouwproject?
Je hebt een bouwproject dat onder de Wkb valt en weet dat je een kwaliteitsborger nodig hebt. Wat die kwaliteitsborger vervolgens precies doet, is vaak minder duidelijk. Wanneer haakt hij aan, wat controleert hij en welke verantwoordelijkheid blijft bij de aannemer?
Die onduidelijkheid zorgt tijdens de bouw voor verrassingen. Een controle die te laat wordt ingepland, bewijs dat ontbreekt of een bouwdetail dat al uit het zicht is verdwenen, maakt de afronding van een project onnodig lastig. Zeker omdat de kwaliteitsborger aan het einde voldoende vertrouwen moet hebben dat het bouwwerk aan de bouwtechnische regels voldoet.
In deze blog lees je wat de kwaliteitsborger doet vanaf de eerste risicobeoordeling en het borgingsplan tot de controles op de bouwplaats en de verklaring na afronding.

Wanneer heb je een kwaliteitsborger nodig?
Niet ieder bouwproject valt onder de Wkb. Op dit moment geldt kwaliteitsborging voor meldingsplichtige nieuwbouwactiviteiten in gevolgklasse 1. Denk bijvoorbeeld aan veel grondgebonden woningen en bepaalde kleinere bedrijfsgebouwen.
Verbouw valt voorlopig buiten het stelsel. Ook bouwwerken in hogere gevolgklassen vallen op dit moment niet onder de Wkb.
Twijfel je of jouw project binnen gevolgklasse 1 valt? Haak een kwaliteitsborger al tijdens de ontwerp- en voorbereidingsfase aan. Zo weet je welke procedure geldt en of je een kwaliteitsborger nodig hebt.
De kwaliteitsborger is vanaf de start betrokken bij jouw bouwproject
Een goede controle op de bouwplaats begint met een helder beeld van wat er gebouwd gaat worden. Daarom beoordeelt de kwaliteitsborger voor de start de tekeningen, berekeningen, technische uitgangspunten en andere relevante projectinformatie.
Vervolgens brengt de kwaliteitsborger de bouwtechnische risico’s in kaart. Welke onderdelen vragen extra aandacht? Waar is herstel later lastig of zelfs onmogelijk? Welke details verdwijnen tijdens de uitvoering uit het zicht?
Wapening is daar een goed voorbeeld van. Na het storten van beton ligt de wapening uit het zicht. Hetzelfde geldt voor bepaalde isolatie, aansluitingen, luchtdichting en brandwerende voorzieningen. Juist bij zulke onderdelen zijn duidelijke afspraken over controle en vastlegging belangrijk.
Van risicobeoordeling naar praktisch borgingsplan
Risico’s vaststellen heeft weinig waarde als daarna niet duidelijk is wat ermee gebeurt. Daarom stelt de kwaliteitsborger op basis van de risicobeoordeling een borgingsplan vast.
Dat plan vormt de leidraad voor de kwaliteitsborging tijdens het project. Het maakt duidelijk welke onderdelen aandacht vragen, hoe de kwaliteitsborger toetst of het bouwwerk aan het Bbl voldoet en wanneer controles plaatsvinden. Daarnaast legt het plan vast welke informatie nodig is om aan het einde te beoordelen of het bouwwerk voldoet.
De risicobeoordeling en het borgingsplan zijn vervolgens onderdeel van de bouwmelding. Voor een meldingsplichtige technische bouwactiviteit in gevolgklasse 1 moet die melding uiterlijk vier weken voor de start van de bouwwerkzaamheden bij het bevoegd gezag zijn ingediend.
Wat doet een kwaliteitsborger op de bouwplaats?
Tijdens de uitvoering blijkt of de plannen in de praktijk goed uitpakken. De aannemer blijft verantwoordelijk voor de kwaliteit van zijn werk. De kwaliteitsborger controleert onafhankelijk of de uitvoering voldoende onderbouwt dat het bouwwerk aan de bouwtechnische regels voldoet.
Voor sommige controles volstaan documenten, berekeningen, meetgegevens of foto’s. Andere onderdelen vragen om een inspectie op de bouwplaats. Het risico bepaalt welke controle nodig is.
Zo beoordeelt een inspecteur bijvoorbeeld de wapening voordat de aannemer het beton stort. Op een ander moment vraagt juist een aansluiting, isolatielaag of ander bouwdetail om aandacht, voordat de afwerking het onderdeel aan het zicht onttrekt.
Geef wijzigingen op tijd door
Wie regelmatig op een bouwplaats komt, weet dat een project zelden precies volgens de oorspronkelijke plannen verloopt. Een product blijkt niet leverbaar, een detail pakt in de praktijk anders uit of een installatie vraagt om een andere oplossing.
Zo’n wijziging hoeft geen probleem te vormen. De kwaliteitsborger beoordeelt wel wat de aanpassing betekent voor de risico’s die eerder in kaart zijn gebracht. Soms verandert er nauwelijks iets. In andere gevallen vraagt de wijziging om extra onderbouwing of een aangepast borgingsplan. Geef wijzigingen daarom op tijd door, voordat het betreffende onderdeel is uitgevoerd en uit het zicht verdwijnt.
Wat als de kwaliteitsborger een afwijking vindt?
Een afwijking betekent niet direct dat een project vastloopt. De kwaliteitsborger bespreekt het probleem met de opdrachtgever en de aannemer. De aannemer herstelt de afwijking of levert aanvullende informatie waaruit blijkt dat de gekozen oplossing alsnog aan de bouwtechnische regels voldoet.
Daarna beoordeelt de kwaliteitsborger opnieuw of de onderbouwing voldoende is.
Blijft een strijdigheid bestaan en staat die het afgeven van de verklaring in de weg? Dan meldt de kwaliteitsborger dit bij het bevoegd gezag. De gemeente houdt binnen de Wkb namelijk haar bevoegdheden voor toezicht en handhaving.
De eindcontrole
Een goed ontwerp alleen is niet genoeg. Aan het einde van het traject beoordeelt de kwaliteitsborger het bouwwerk zoals het daadwerkelijk is gebouwd. Daarbij neemt hij ook de informatie mee die tijdens de uitvoering is vastgelegd.
Zijn alle afgesproken controles uitgevoerd? Zijn afwijkingen opgelost? Is er voldoende bewijs van onderdelen die inmiddels niet meer zichtbaar zijn? Op basis van alle controles en verzamelde informatie bepaalt de kwaliteitsborger of er voldoende vertrouwen is dat het bouwwerk aan de toepasselijke bouwtechnische regels voldoet.
Is dat het geval, dan geeft de kwaliteitsborger de wettelijke verklaring af. Deze verklaring vormt een verplicht onderdeel van het dossier voor de gereedmelding bij het bevoegd gezag.
PlanGarant maakt kwaliteit zichtbaar
Wil je weten of jouw project onder de Wkb valt en wanneer je een kwaliteitsborger inschakelt? Neem dan vroeg in het traject contact met ons op. Samen brengen we in kaart wat jouw project nodig heeft en welke stappen daarbij horen.